Varis İhmale Gelmez! Sağlığınız için Geç Kalmayın...

Sporcu Diz Tedavisinde Modus Focused ESWT Shockwave Therapy

Spor sırasında ortaya çıkan ön diz ağrıları, özellikle koşu, sıçrama, ani yön değiştirme ve çömelme içeren branşlarda sık görülür. Basketbol, voleybol, atletizm, futbol, tenis, kayak ve yoğun fitness yapan kişilerde diz kapağı çevresinde veya patellar tendon üzerinde tekrarlayan yüklenmeye bağlı ağrı gelişebilir.

Günlük kullanımda “sporcu dizi” veya “sıçrayıcı dizi” olarak adlandırılan tablo çoğunlukla patellar tendinopatiyi ifade eder. Bununla birlikte diz kapağı arkasındaki patellofemoral ağrı, menisküs yaralanması, bağ hasarı, kıkırdak sorunları ve stres yaralanmaları da benzer şikâyetlere neden olabilir.

Bu nedenle sporcu diz tedavisinde Modus ESWT uygulamasına geçmeden önce ağrının kaynağının doğru belirlenmesi gerekir. Odaklı şok dalga tedavisi, özellikle kronik patellar tendon ağrısı bulunan ve uygun egzersiz programına rağmen şikâyetleri devam eden seçilmiş hastalarda destekleyici bir tedavi seçeneği olarak değerlendirilebilir.

ESWT tek başına tendonun bütün sorunlarını ortadan kaldıran veya spora dönüşü garanti eden bir yöntem değildir. Tedavinin yük yönetimi, kuvvetlendirme, hareket analizi ve kademeli spora dönüş programıyla birlikte uygulanması önemlidir.

Sporcu Dizi Nedir?

Sporcu dizi tek bir tıbbi tanı değildir. Ön diz bölgesindeki farklı aşırı kullanım yaralanmalarını tanımlamak için kullanılan genel bir ifadedir.

En sık karşılaşılan iki durum şunlardır:

  • Patellar tendinopati veya sıçrayıcı dizi
  • Patellofemoral ağrı sendromu

Bu iki hastalık birbirine yakın bölgelerde ağrı oluşturabilse de etkilenen dokular ve tedavi programları farklıdır.

Patellar Tendinopati Nedir?

Patellar tendon, diz kapağını kaval kemiğine bağlayan ve dizin doğrulmasına yardımcı olan güçlü bir tendon yapısıdır. Sıçrama, iniş, koşu ve ani hızlanma sırasında yüksek yüke maruz kalır.

Tendonun kapasitesini aşan yüklenmeler yeterli dinlenme ve uyum süresi olmadan tekrarlandığında tendon liflerinde yapısal değişiklikler gelişebilir. Bu tablo klasik anlamda yalnızca bir iltihaplanma değildir. Tendon hücrelerinde, kollajen düzeninde ve tendonun yük taşıma kapasitesinde değişiklikler oluşabilir.

Patellar tendinopati ağrısı çoğunlukla:

  • Diz kapağının hemen altında,
  • Patellar tendonun üst bölümünde,
  • Nadiren tendonun kaval kemiğine bağlandığı bölgede hissedilir.

Patellofemoral Ağrı ile Patellar Tendinopati Aynı mıdır?

Hayır. Patellofemoral ağrı genellikle diz kapağının arkasında veya çevresinde daha yaygın bir ağrıya neden olur. Merdiven çıkma, uzun süre oturma, çömelme ve koşu sırasında belirginleşebilir.

Patellar tendinopatide ise ağrı daha noktasaldır ve çoğunlukla tendon üzerinde hissedilir. Sıçrama, hızlanma, iniş ve tek ayak üzerinde yüklenme ağrıyı artırabilir.

Focused ESWT için en fazla çalışma patellar tendinopati üzerinde yapılmıştır. Patellofemoral ağrıdaki ESWT verileri daha sınırlıdır ve mevcut çalışmaların bir bölümü radial şok dalga uygulamalarını incelemektedir.

Sporcu Dizinin Belirtileri Nelerdir?

Patellar tendon kaynaklı sporcu dizinde şu belirtiler görülebilir:

  • Diz kapağının altında noktasal ağrı
  • Sıçrama ve iniş sırasında ağrı
  • Koşuya başlarken veya hızlanırken rahatsızlık
  • Merdiven çıkarken ağrı
  • Çömelme hareketlerinde hassasiyet
  • Antrenmanın başında ağrı, ısınmayla geçici rahatlama
  • Antrenman sonrasında artan ağrı
  • Tendon üzerinde dokunmakla hassasiyet
  • Performans ve sıçrama gücünde azalma
  • Sabah veya dinlenme sonrasında sertlik hissi

Hastalığın erken döneminde sporcu antrenmana devam edebilir. Ancak yüklenme aynı şekilde sürdürülürse ağrı daha uzun süreli hale gelebilir ve sportif performans düşebilir.

Sporcu Dizi Neden Gelişir?

Patellar tendinopati genellikle tendon kapasitesi ile antrenman yükü arasındaki dengenin bozulması sonucunda gelişir.

Riski artırabilecek başlıca faktörler şunlardır:

  • Antrenman hacminin veya yoğunluğunun ani artırılması
  • Sıçrama ve sprint sayısının kısa sürede yükselmesi
  • Sert zeminde sık antrenman yapmak
  • Yetersiz dinlenme ve toparlanma
  • Önceki diz veya ayak bileği yaralanmaları
  • Kalça ve uyluk kaslarında kuvvet yetersizliği
  • Ayak bileği hareket açıklığının azalması
  • İniş ve sıçrama tekniğindeki sorunlar
  • Vücut ağırlığının artması
  • Uyku ve beslenme yetersizliği
  • Yoğun maç ve antrenman takvimi

Tendon yapısındaki değişiklikler yalnızca aşırı yükten değil, yetersiz yüklenmeden de etkilenebilir. Uzun süre spordan uzak kaldıktan sonra hızla eski antrenman düzeyine dönmek tendonun hazırlıksız yüklenmesine neden olabilir.

Hangi Belirtiler Başka Bir Diz Yaralanmasını Düşündürür?

Aşağıdaki belirtiler yalnızca patellar tendinopatiyle açıklanamayabilir:

  • Travma sırasında kopma veya patlama sesi
  • Dizi aktif olarak doğrultamama
  • Dizde belirgin boşalma veya güvensizlik hissi
  • Hızlı gelişen yoğun şişlik
  • Dizin kilitlenmesi
  • Üzerine basamama
  • Gece uykudan uyandıran ve giderek artan ağrı
  • Ateş, kızarıklık ve sıcaklık artışı
  • Baldırda ani şişlik ve ağrı

Bu bulgularda tendon yırtığı, bağ yaralanması, menisküs hasarı, kırık, enfeksiyon veya damar problemi açısından hızlı tıbbi değerlendirme gerekebilir.

Sporcu Dizi Tanısı Nasıl Konur?

Patellar tendinopati çoğunlukla hastanın öyküsü ve fizik muayene bulgularıyla tanınabilir.

Değerlendirmede şu noktalar incelenebilir:

  • Ağrının tam yeri
  • Ağrıyı artıran spor hareketleri
  • Antrenman yükündeki son değişiklikler
  • Tek ayak çömelme ve sıçrama testleri
  • Patellar tendon üzerindeki hassasiyet
  • Kalça, diz ve ayak bileği kuvveti
  • İniş, koşu ve hareket mekaniği

Ultrason veya MR her hastada başlangıçta gerekli değildir. Ağrının uzun sürmesi, tendon yırtığı şüphesi, tedaviye yanıt alınamaması veya başka bir hastalık düşünülmesi halinde görüntüleme yapılabilir.

Görüntülemede tendon kalınlaşması veya sinyal değişikliği bulunması, tek başına ağrının şiddetini göstermez. Hiç şikâyeti olmayan sporcularda da yapısal tendon değişiklikleri görülebilir.

Sporcu Dizinde İlk Basamak Tedavi Nedir?

Güncel klinik kılavuzlara göre patellar tendinopati ve patellofemoral ağrıda temel tedavi egzersiz ve kontrollü yük yönetimidir.

İlk basamak yaklaşım şu uygulamaları içerebilir:

  • Ağrıyı artıran antrenman yükünün geçici olarak azaltılması
  • Tam hareketsizlikten kaçınılması
  • İzometrik kuvvet egzersizleri
  • Yavaş ve ağır direnç egzersizleri
  • Kademeli eksantrik yükleme
  • Kalça ve gövde kaslarının güçlendirilmesi
  • Ayak bileği hareket açıklığının geliştirilmesi
  • Sıçrama ve iniş tekniğinin yeniden eğitilmesi
  • Antrenman ve dinlenme planının düzenlenmesi

Patellar tendinopatide egzersiz programı çoğunlukla en az 12 haftalık bir süreç olarak planlanır. Ağrı tamamen sıfırlanmadan da kontrollü yükleme yapılabilir; ancak ağrının belirgin biçimde artması veya ertesi gün yüksek seviyede devam etmesi yükün fazla olduğunu düşündürebilir.

ESWT Tedavisi Nedir?

Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi, vücut dışından oluşturulan akustik enerji dalgalarının hedef dokuya iletilmesiyle uygulanan girişimsel olmayan bir tedavi yöntemidir.

ESWT sırasında cilt kesilmez ve tendon içine iğne yerleştirilmez. Uygulama başlığı, temas jeli kullanılarak ağrılı veya görüntülemeyle belirlenen bölgeye yerleştirilir.

Şok dalgalarının tendon dokusunda şu biyolojik süreçleri etkileyebileceği düşünülmektedir:

  • Ağrı sinyallerinin geçici olarak düzenlenmesi
  • Hücresel mekanik uyarının artırılması
  • Doku yenilenmesiyle ilişkili sinyallerin desteklenmesi
  • Bölgesel mikrodolaşımın etkilenmesi
  • Kollajen organizasyonunun desteklenmesi
  • Kronik tendon dokusunun yeniden yapılanma sürecinin uyarılması

Bu mekanizmalar tedavinin her hastada aynı sonucu vereceğini göstermez. Klinik yanıt hastalığın süresine, tendon hasarının derecesine, antrenman yüküne ve rehabilitasyon programına göre değişebilir.

Focused ESWT ile Radial ESWT Arasındaki Fark Nedir?

Focused ESWT ve radial şok dalga uygulamaları aynı değildir.

Focused ESWT

Focused ESWT, akustik enerjiyi belirli bir odak noktasında yoğunlaştırmayı amaçlar. Enerji hedeflenen doku derinliğine göre ayarlanabilir ve daha sınırlı bir anatomik bölgeye yönlendirilebilir.

Radial şok dalga

Radial sistemlerde enerji cilt yüzeyinde daha yüksek başlar ve dokuda yayılarak azalır. Daha geniş ve yüzeysel kas-tendon bölgelerinde kullanılabilir.

Patellar tendinopati üzerinde focused ve radial ESWT’yi doğrudan karşılaştıran çalışmalar, yöntemlerden birinin açık biçimde üstün olduğunu göstermemiştir. Tedavinin sonucu kullanılan cihazdan çok doğru tanı, enerji dozu, hedefleme ve rehabilitasyon programından etkilenebilir.

Modus Focused ESWT Nedir?

Modus Focused ESWT, elektrohidrolik prensiple odaklı şok dalgası oluşturan bir cihaz sistemidir.

Üretici teknik bilgilerine göre cihaz:

  • Akustik enerjiyi seçilen anatomik bölgeye odaklamayı,
  • Farklı uygulama başlıklarıyla hedef derinliğinin düzenlenmesini,
  • Enerji ve frekans ayarlarının kişiye göre değiştirilmesini,
  • Tedavi parametrelerinin ekrandan izlenmesini sağlayabilir.

Bir cihazın teknik olarak odaklı enerji üretebilmesi, klinik olarak diğer bütün ESWT cihazlarından üstün olduğunu göstermez. Modus Focused ESWT ile ilgili değerlendirmelerde cihazın teknik özellikleri ile ESWT yöntemine ilişkin bağımsız bilimsel kanıtlar birbirinden ayrılmalıdır.

Sporcu Diz Tedavisinde Modus ESWT Nasıl Uygulanır?

Uygulama öncesinde ağrının kaynağı muayene ve gerektiğinde ultrason ile belirlenir. Patellar tendon üzerindeki hassas bölge işaretlenebilir.

Uygulama sırasında:

  • Hasta uygun pozisyonda yatırılır veya oturtulur.
  • Diz ve patellar tendon rahat ulaşılabilir konuma getirilir.
  • Cilde iletim jeli uygulanır.
  • Focused ESWT başlığı hedef bölgeye yerleştirilir.
  • Enerji seviyesi hastanın toleransına ve tedavi planına göre ayarlanır.
  • Belirlenen sayıda şok dalgası dokuya iletilir.

İşlem çoğunlukla birkaç dakika ile yaklaşık 20 dakika arasında sürebilir. Süre; hedeflenen alan, enerji düzeyi ve uygulanan atım sayısına göre değişir.

Kaç Seans ESWT Uygulanır?

Patellar tendinopati için bütün hastalarda geçerli tek bir ESWT protokolü bulunmamaktadır. Klinik çalışmalarda genellikle birer hafta arayla üç ila beş seanslık programlar kullanılmıştır.

Seans sayısı şu faktörlere göre değişebilir:

  • Şikâyetin süresi
  • Tendonun yapısal durumu
  • Ağrının şiddeti
  • Daha önce uygulanan tedaviler
  • Sporcunun antrenman dönemi
  • Tedaviye verilen klinik yanıt

Daha fazla seans yapılmasının otomatik olarak daha iyi sonuç sağlayacağı gösterilmemiştir. Tedavi parametreleri tıbbi değerlendirmeyle belirlenmelidir.

ESWT Sırasında Ağrı Hissedilir mi?

Uygulama sırasında vurma, batma veya basınç hissi oluşabilir. Hassas ve kronik tendon bölgelerinde işlem rahatsızlık verebilir.

Enerji seviyesi genellikle hastanın tolere edebileceği düzeyden başlanarak düzenlenir. Çok yüksek ağrı oluşturan bir uygulama daha etkili olduğu anlamına gelmez.

Bazı ESWT protokollerinde lokal anestezinin tedavinin biyolojik ve klinik etkisini azaltabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle anestezi kullanımı hastaya ve uygulama protokolüne göre değerlendirilir.

ESWT Sonrasında Spor Yapılabilir mi?

Hastaların büyük bölümü işlem sonrasında yürüyebilir ve günlük yaşamına dönebilir. Bununla birlikte aynı gün yüksek şiddetli koşu, sıçrama veya ağır bacak antrenmanı önerilmeyebilir.

İlk 24–48 saat içinde:

  • Hafif ağrı,
  • Tendon hassasiyeti,
  • Kızarıklık,
  • Hafif şişlik veya morarma görülebilir.

Antrenman programı tamamen kesilmek yerine yükü azaltılarak sürdürülebilir. Sporcunun yaptığı branşa ve ağrı düzeyine göre bisiklet, yüzme veya düşük darbeli egzersizler kullanılabilir.

ESWT Tek Başına Yeterli midir?

Çoğu hastada hayır. ESWT, tendonun sportif yükleri yeniden taşıyabilmesi için gereken kuvvet ve koordinasyon eğitimini sağlamaz.

Tedavi programında şu uygulamalar birlikte yer alabilir:

  • İzometrik diz ekstansiyon egzersizleri
  • Yavaş ve ağır direnç çalışmaları
  • Eksantrik tendon yükleme
  • Kalça ve baldır kuvvetlendirme
  • Tek ayak denge egzersizleri
  • Kademeli sıçrama ve iniş çalışmaları
  • Koşu ve yön değiştirme eğitimi
  • Antrenman yükü takibi

ESWT sonrasında ağrının azalması, sporcunun tendonunun maç veya yüksek şiddetli antrenman yüküne hazır olduğu anlamına gelmez.

Bilimsel Çalışmalar ESWT Hakkında Ne Söylüyor?

Patellar tendinopatide ESWT ile ilgili araştırmaların sonuçları birbirinden farklıdır.

Bazı çalışmalarda ağrı, fonksiyon ve spora dönüş açısından olumlu sonuçlar bildirilmiştir. Bazı plasebo kontrollü araştırmalarda ise ESWT’nin egzersiz tedavisine eklenmesinin kısa dönemde belirgin bir üstünlük oluşturmadığı görülmüştür.

2023 tarihli bir sistematik derleme ve meta-analizde, patellar tendinopatide ESWT veya ESWT ile eksantrik egzersiz kombinasyonunun plasebo uygulamasına göre kısa dönem ağrı ve fonksiyon üzerinde sınırlı etkisi bulunduğu bildirilmiştir. Buna karşılık ESWT, daha pasif konservatif tedavilerle karşılaştırıldığında ağrı açısından daha olumlu sonuçlar gösterebilmiştir.

2024–2025 dönemindeki bazı çalışmalar, ESWT sonrasında tendonun kollajen düzeni ve yapısal özelliklerinde olumlu değişiklikler oluşabileceğini düşündürmektedir. Ancak bu bulguların daha geniş hasta gruplarında doğrulanması gerekir.

Bilimsel araştırmalar arasındaki farklılıkların başlıca nedenleri şunlardır:

  • Focused ve radial cihazların birlikte değerlendirilmesi
  • Enerji seviyelerinin farklı olması
  • Seans ve şok sayılarının değişmesi
  • Hastalık süresinin farklı olması
  • Egzersiz programlarının standart olmaması
  • Sporcuların antrenmana devam edip etmemesi
  • Başarı ölçütlerinin farklı tanımlanması

Focused ESWT’nin Radial Tedaviye Üstünlüğü Var mı?

Focused ESWT, enerjinin belirli bir derinlik ve odak noktasına yönlendirilebilmesi açısından teknik avantajlara sahip olabilir. Ancak patellar tendinopatide focused ve radial ESWT’yi karşılaştıran klinik araştırmalar belirgin ve tutarlı bir üstünlük göstermemiştir.

2026 tarihli daha geniş tendinopati değerlendirmelerinde de focused ve radial sistemler arasında bütün hastalıklar için geçerli kesin bir üstünlük ortaya konulamamıştır.

Bu nedenle cihaz seçimi şu faktörlere göre yapılmalıdır:

  • Hedef dokunun derinliği
  • Ağrılı alanın büyüklüğü
  • Tendonun yapısal özellikleri
  • Uygulayıcının deneyimi
  • Kullanılan enerji ve tedavi protokolü

Başarı Oranları Nasıl Yorumlanmalıdır?

Patellar tendinopatide bazı sporcu çalışmalarında hastaların yaklaşık yüzde 60–65’inde belirti azalması veya klinik iyileşme bildirilmiştir. Ancak bu oranlar her çalışmada aynı değildir ve kontrol grubu, rehabilitasyon programı ve başarı tanımına göre değişmektedir.

Son yıllarda daha doğru hasta seçimi, ultrasonla hedefleme, kişiselleştirilmiş enerji ayarları ve ESWT’nin kademeli tendon yükleme programlarıyla birlikte uygulanması sayesinde seçilmiş hastalarda bildirilen klinik başarı oranlarının artmakta olduğu görülmektedir.

Bununla birlikte:

  • Her hasta tedaviye yanıt vermeyebilir.
  • Ağrının azalması tam tendon iyileşmesi anlamına gelmez.
  • ESWT spora dönüş süresini bütün hastalarda kısaltmayabilir.
  • Egzersiz yapılmadan elde edilen sonuçlar kalıcı olmayabilir.
  • Tek bir genel başarı yüzdesi vermek bilimsel açıdan doğru değildir.

Kimler Modus Focused ESWT İçin Uygun Olabilir?

Focused ESWT şu hasta gruplarında değerlendirilebilir:

  • En az birkaç aydır patellar tendon ağrısı bulunanlar
  • Muayene bulguları patellar tendinopatiyle uyumlu olanlar
  • Uygun yük yönetimine rağmen şikâyetleri devam edenler
  • En az 12 haftalık egzersiz programından yeterli sonuç alamayanlar
  • Ameliyatsız ek tedavi seçeneği arayanlar
  • Antrenman ve rehabilitasyon programına uyum gösterebilecekler
  • Tendonda tam kat kopma bulunmayan hastalar

ESWT’ye uygunluk yalnızca ağrının süresine göre belirlenmez. Ağrının kaynağı ve tendonun yük taşıma kapasitesi değerlendirilmelidir.

Kimler İçin Uygun Olmayabilir?

Focused ESWT aşağıdaki durumlarda uygulanmayabilir veya özel dikkat gerektirebilir:

  • Patellar tendonun tam kat yırtılması
  • Cerrahi değerlendirme gerektiren büyük kısmi tendon yırtıkları
  • Tedavi bölgesinde aktif enfeksiyon
  • Tedavi alanına yakın aktif kötü huylu tümör
  • Ciddi kanama veya pıhtılaşma bozukluğu
  • Kontrolsüz kan sulandırıcı ilaç kullanımı
  • Akut kırık veya eklem içi ciddi travma
  • Gebelikte rahim bölgesine yakın uygulamalar
  • Büyüme plağı açık çocuklarda yüksek enerjili uygulamalar
  • Duyu kaybı nedeniyle ağrıyı güvenilir biçimde bildiremeyen hastalar

Kalp pili bulunması her durumda kesin engel olmayabilir; ancak cihazın türü, uygulama bölgesi ve üretici güvenlik önerileri değerlendirilmelidir.

Olası Yan Etkiler Nelerdir?

ESWT genellikle iyi tolere edilen bir uygulamadır. Bununla birlikte yan etkisiz değildir.

Görülebilecek geçici yan etkiler şunlardır:

  • Uygulama sırasında ağrı
  • İşlem sonrası hassasiyet
  • Kızarıklık
  • Hafif şişlik
  • Morarma veya küçük hematomlar
  • Geçici uyuşma veya karıncalanma
  • İlk günlerde ağrının kısa süreli artması

Yanlış hasta seçimi, yüksek enerji veya uygun olmayan hedefleme tendon hasarı riskini artırabilir. Popliteal damar ve sinir yapıları gibi hassas bölgelerden kaçınılmalıdır.

ESWT Sonrasında Ağrı Kesici Kullanılabilir mi?

İşlem sonrasında ağrı kesici gereksinimi hastaya göre değişir. Parasetamol gibi ilaçlar değerlendirilebilir.

ESWT’nin amaçlanan biyolojik yanıtını etkileyebileceği düşüncesiyle bazı merkezler işlem öncesi ve sonrasında nonsteroid anti-inflamatuvar ilaçların kullanımını sınırlayabilir. Bununla ilgili klinik uygulamalar farklılık gösterebilir.

Hasta, kullandığı ağrı kesiciler ve kan sulandırıcı ilaçlar hakkında işlem öncesinde hekimini bilgilendirmelidir.

Spora Dönüş Ne Zaman Mümkündür?

Spora dönüş yalnızca ağrının azalmasına göre belirlenmemelidir. Tendonun sporun gerektirdiği kuvveti, hızı ve enerji depolama yükünü taşıyabildiğinin gösterilmesi gerekir.

Spora dönüş öncesinde şu kriterler değerlendirilebilir:

  • Günlük yaşamda ağrının düşük olması
  • Tek ayak çömelmenin kontrolle yapılabilmesi
  • İzometrik ve dinamik kuvvet testlerinde yeterli performans
  • Sıçrama ve iniş sırasında ağrının kabul edilebilir düzeyde olması
  • Antrenman sonrasındaki 24 saatte belirgin ağrı artışı olmaması
  • Sağ ve sol bacak kuvvet farkının azalması
  • Branşa özgü hareketlerin kademeli tamamlanabilmesi

Erken spora dönüş belirtilerin tekrarlamasına veya tendon yükünün yeniden aşılmasına neden olabilir.

Prof. Dr. Cenk Eray Yıldız’ın Klinik Yaklaşımı

Sporcu diz tedavisinde şok dalga uygulamasının başarılı olabilmesi için öncelikle doğru tanı, uygun hasta seçimi ve hedeflenen tendon bölgesinin belirlenmesi gerekir.

Prof. Dr. Cenk Eray Yıldız, Modus Focused ESWT uygulamalarında enerji düzeyi, odak derinliği ve seans planını hastanın şikâyetlerine ve doku özelliklerine göre kişiselleştirdiğini; uygun şekilde seçilmiş hastalarda başarılı klinik sonuçlar aldığını belirtmektedir.

Bu sonuçlar bütün sporcu dizi hastalarında aynı yanıtın alınacağını göstermez. Patellar tendon yırtığı, menisküs veya bağ yaralanması gibi farklı sorunların bulunduğu hastalarda ESWT yerine başka tedaviler gerekebilir.

Kas-iskelet sistemi sorunları gerektiğinde ortopedi, spor hekimliği ve fizik tedavi uzmanlarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Modus ESWT uygulaması planlanan hastaların tedaviye uygunluğu, eşlik eden damar hastalıkları ve kan sulandırıcı kullanımı bakımından deneyimli bir kalp damar cerrahı tarafından da değerlendirilebilir.

Sonuç: Sporcu Diz Tedavisinde Modus ESWT Etkili Bir Seçenek midir?

Modus Focused ESWT, kronik patellar tendinopatide hedef dokuya odaklı akustik enerji uygulanmasını sağlayan girişimsel olmayan bir tedavi seçeneğidir.

Uygun hastalarda:

  • Ağrının azalmasına,
  • Günlük ve sportif fonksiyonun gelişmesine,
  • Tendon rehabilitasyonunun desteklenmesine,
  • Ameliyat öncesinde ek bir konservatif seçeneğin değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.

Bununla birlikte güncel bilimsel veriler ESWT’nin her hastada etkili olduğunu veya egzersiz tedavisinden üstün olduğunu göstermemektedir. Focused ESWT, temel tendon yükleme programının yerine değil, uygun hastalarda bu programı destekleyen bir uygulama olarak görülmelidir.

En iyi sonuçların doğru tanı, kademeli egzersiz, antrenman yükünün düzenlenmesi ve kişiye özel ESWT protokolünün birlikte kullanılmasıyla elde edilmesi beklenir.

Sporcu Diz Tedavisinde Modus ESWT Hakkında Sık Sorulan Sorular

Modus Focused ESWT ameliyat mıdır?

Hayır. Cilt dışından uygulanan, kesi veya iğne gerektirmeyen bir şok dalga tedavisidir.

ESWT patellar tendonu tamamen onarır mı?

ESWT tendonun iyileşme ve yeniden yapılanma süreçlerini destekleyebilir. Ancak tendonun tamamen eski yapısına döneceği veya ağrının kesin olarak geçeceği söylenemez.

ESWT ilk tedavi seçeneği midir?

Çoğunlukla hayır. Patellar tendinopatide ilk basamak tedavi yük yönetimi ve kademeli egzersiz programıdır. ESWT genellikle uygun egzersize rağmen yeterli iyileşme görülmeyen hastalarda değerlendirilir.

Focused ESWT ile radial ESWT arasındaki fark nedir?

Focused ESWT enerjiyi belirli bir odak ve derinlikte yoğunlaştırır. Radial uygulama daha geniş ve yüzeysel bir alana yayılır. Klinik çalışmalar patellar tendinopatide bir yöntemin kesin olarak üstün olduğunu göstermemektedir.

Modus ESWT kaç seansta uygulanır?

Tek bir standart bulunmamakla birlikte patellar tendinopati çalışmalarında çoğunlukla üç ila beş seans kullanılmıştır. Seans sayısı hastaya göre belirlenir.

Seans ne kadar sürer?

Hedeflenen alana ve uygulanan atım sayısına göre genellikle birkaç dakika ile yaklaşık 20 dakika arasında sürebilir.

İşlem ağrılı mıdır?

Uygulama sırasında vurma, batma veya basınç hissi oluşabilir. Enerji seviyesi hastanın toleransına göre ayarlanabilir.

ESWT sonrasında spor tamamen bırakılır mı?

Genellikle tam hareketsizlik önerilmez. Spor yükü geçici olarak azaltılır ve düşük darbeli aktivitelerle kontrollü egzersiz sürdürülür.

ESWT ile ağrı ne zaman azalır?

Bazı hastalar ilk seanslardan sonra değişiklik hissedebilir. Tendonun biyolojik uyum süreci haftalar veya aylar sürebilir. Her hastada aynı zamanlama beklenmemelidir.

ESWT başarısız olursa ne yapılır?

Tanı, egzersiz programı ve antrenman yükü yeniden değerlendirilir. Görüntüleme, enjeksiyon tedavileri veya cerrahi seçenekler seçilmiş hastalarda gündeme gelebilir.

Patellar tendon yırtığında ESWT uygulanır mı?

Tam kat yırtıklarda uygulanmaz. Büyük kısmi yırtıklarda öncelikle ortopedik değerlendirme gerekir.

Kan sulandırıcı kullananlara ESWT yapılabilir mi?

Kanama ve morarma riski artabileceğinden ilaç türü ve doz hekim tarafından değerlendirilmelidir. İlaçlar hasta tarafından kendiliğinden kesilmemelidir.

ESWT ile spora dönüş hızlanır mı?

Bazı hastalarda ağrı azalması rehabilitasyonu kolaylaştırabilir. Ancak ESWT’nin bütün sporcularda spora dönüş süresini kısalttığı gösterilmemiştir.

Tıbbi Uyarı

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı, kişisel tedavi önerisi veya hekim muayenesi yerine geçmez.

Travma sonrasında dizi doğrultamama, hızla gelişen şişlik, kilitlenme, belirgin instabilite, ateş, kızarıklık veya baldırda ani şişlik bulunuyorsa gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

ESWT uygulanmadan önce ağrının patellar tendondan kaynaklandığı doğrulanmalı; tendon yırtığı, menisküs ve bağ yaralanmaları gibi diğer nedenler değerlendirilmelidir.

Kaynakça / Yararlanılan Kaynaklar

  1. Ophey M, Koëter S, van Ooijen L, et al. Dutch Multidisciplinary Guideline on Anterior Knee Pain: Patellofemoral Pain and Patellar Tendinopathy. Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscopy. 2025;33(2):457-469. PMID: 39045713. PubMed
  2. Rhim HC, et al. Recommendations for Use of Extracorporeal Shockwave Therapy in Sports Medicine: An International Modified Delphi Study. British Journal of Sports Medicine. 2025. PMID: 40032293. PubMed
  3. Charles R, Fang L, Zhu R, Wang J. The Effectiveness of Shockwave Therapy on Patellar Tendinopathy, Achilles Tendinopathy and Plantar Fasciitis: A Systematic Review and Meta-analysis. Frontiers in Immunology. 2023;14:1193835. PMID: 37662911. PubMed
  4. Challoumas D, et al. Management of Patellar Tendinopathy: A Systematic Review and Network Meta-analysis of Randomised Studies. BMJ Open Sport & Exercise Medicine. 2021. PMID: 34900334. PubMed
  5. Breda SJ, Oei EHG, Zwerver J, et al. Effectiveness of Progressive Tendon-loading Exercise Therapy in Patients With Patellar Tendinopathy: A Randomised Clinical Trial. British Journal of Sports Medicine. 2021;55(9):501-509. PMID: 33219115. PubMed
  6. van der Worp H, Zwerver J, Hamstra M, et al. No Difference in Effectiveness Between Focused and Radial Shockwave Therapy for Treating Patellar Tendinopathy: A Randomized Controlled Trial. Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscopy. 2014;22:2026-2032. PMID: 23666379. PubMed
  7. Zwerver J, Hartgens F, Verhagen E, van der Worp H, van den Akker-Scheek I, Diercks RL. No Effect of Extracorporeal Shockwave Therapy on Patellar Tendinopathy in Jumping Athletes During the Competitive Season. American Journal of Sports Medicine. 2011;39(6):1191-1199. PMID: 21285447. PubMed
  8. Thijs KM, Zwerver J, Backx FJG, et al. Effectiveness of Shockwave Treatment Combined With Eccentric Training for Patellar Tendinopathy: A Double-Blinded Randomized Study. Clinical Journal of Sport Medicine. 2017;27(2):89-96. PMID: 27347857. PubMed
  9. Llombart R, et al. The Best Current Research on Patellar Tendinopathy: A Review of Published Meta-analyses. Sports. 2024;12(2):46. PMID: 38393266. PubMed
  10. Katolický J, et al. ESWT Is Able to Change Macromorphological and Micromorphological Structure of the Patellar Tendon in Patients With Patellar Tendinopathy. International Journal of Surgery. 2025. PMC
  11. Stania M, et al. Efficacy of Radial and Focused Shockwave Therapy for Upper and Lower Limb Tendinopathies: A Systematic Review and Meta-analysis. Scientific Reports. 2026. PMC
  12. Arner JW, Kaeding CC, Bradley JP. Management of Patellar Tendinopathy. Arthroscopy. 2024;40(1):13-15. PMID: 38123261. PubMed
  13. Tenforde AS, et al. Best Practices for Extracorporeal Shockwave Therapy in Musculoskeletal Medicine. PM&R. 2022. PMC

Yorum Yap

Sosyal Medyada En Çok Bu Hashtag'lerle Arandık!

#sporcudiztedavisindemodusfocusedeswtshockwavetherapy
Telefon +90 (543) 217 72 72
Randevu Al
Randevu Al +90 (543) 217 72 72